Het Waardenpalet

Hoe waarden werken
Een definitie.

“Waarden zijn algemeen geldende overtuigingen ten aanzien van gewenst gedrag (instrumentele waarden) en gewenste levensdoelen (eindwaarden), uitgedrukt in begrippen.”   (Waarden worden ook als idealen of drijfveren omschreven.)

 

Vorming persoonlijk waardensysteem.

Elk mens bouwt in zijn leven systemen op van waarden (Waardenpalet!) waarmee hij of zij de keuzes en beoordelingen maakt die nodig zijn in het leven ten aanzien van de levensgebieden die op het Waardenpalet zijn aangegeven. Eigen waardensystemen worden gevormd door de persoonlijkheid, de opvoeding, bijzondere ervaringen, de eigen cultuur en omgevingsfactoren zoals vrienden, klimaat, ontwikkelmogelijkheden en politieke en economische invloeden. Deze vorming kan het hele leven doorgaan. Zowel wat betekenis betreft als rangorde en de ‘keuze’ van waarden.

 

De keuze van de waarden.

Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat waarden onderverdeeld kunnen worden in ongeveer 10 groepen of soorten waarden die sterk verband houden met elkaar. Ook is aangetoond dat er waarden zijn met universele geldigheid. Studies van Rokeach en Schwartz in de jaren ’70 zijn nog steeds toonaangevend op dit gebied. Bij de keuze voor de waarden van het Waardenpalet is gelet op de hanteerbaarheid van het instrument, de vertegenwoordiging van alle groepen waarden, de actualiteit van bepaalde waarden in Nederland, het verschil in gedragswaarden en eindwaarden en het opnemen van moderne waarden en conflicterende waarden.