Het Waardenpalet

Tastbaar en didactisch instrument
Tastbaar instrument
Het Waardenpalet modelrecht concretiseert het waardegerichte leren:
  • Het Waardenpalet bestaat uit drie schijven van duurzaam kunststof materiaal. Doordat de schijven draaibaar zijn ten opzichte van elkaar kunnen maar liefst 2160 combinaties van vakgebieden met waarden of waarden onderling gemaakt worden.
  • Het zichtbare en tastbare effect van het Waardenpalet geeft structuur aan het werken met waarden. Voor veel leerlingen zal het denken over waarden minder abstract worden.
  • Het Waardenpalet heeft een indeling die gebaseerd is op de mens (kleinste schijf), de maatschappij (middelste schijf) en het onderwijsaanbod (grootste schijf).
  • De verdere onderverdeling bestaat uit zes bekende levensgebieden waarin mensen hun waarden bereiken. Deze gangbare onderverdeling van de mens en de maatschappij komt vrijwel geheel overeen met de vakgebieden van de sociale wetenschappen.
  • Het Waardenpalet kan bij alle vakken en projecten van VMBO BB t/m VWO worden ingezet. Het Waardenpalet wordt daarom het meest effectief gebruikt wanneer leerlingen hun eigen Waardenpalet hebben.
 
Didactisch instrument
Het Waardenpalet ondersteunt de volgende didactische doelen:
  1. Het Waardenpalet helpt leerlingen de lesstof met betrekking tot persoonlijke en maatschappelijke onderwerpen te analyseren.
    Onderdelen van teksten in schoolboeken zoals hoofdstukken, paragrafen en alinea’s kunnen geanalyseerd worden met behulp van waarden. Vaak worden die waarden in kopjes aangegeven. Maar ook wanneer het kopje niet aangeeft dat het over ‘vrijheid’ of ‘onafhankelijkheid’ gaat, kan de tekst op waarden worden nagelezen. De waarden opmerken die achter de gebeurtenissen schuil gaan zal de leerling een betere analyse verschaffen  van de tekst. De waarden als bouwstenen van de werkelijkheid!

 

  1. Het Waardenpalet helpt leerlingen het gedrag van mensen en de werking van de maatschappij te verklaren.
    De waarden of behoeften functioneren als drijfveren en idealen die daarmee de grondslag vormen voor het gedrag van mensen. Het Waardenpalet laat zien hoe de persoonlijke waarden of behoeften van mensen hun uitwerking hebben op de maatschappij. Ook hier geldt: ‘De maatschappij, dat ben jij’! Of het nu gaat om politieke gebeurtenissen, culturele activiteiten of de economie, door het terug te brengen op het niveau van waarden van individuen en groepen mensen, wordt het voor leerlingen begrijpelijker gemaakt.

 

  1. Het Waardenpalet helpt leerlingen te reflecteren op eigen waarden en gedrag.
    Reflecteren is de kern voor sociale ontwikkeling en meningsvorming. Het maakt leerlingen ook zelfbewust. Het Waardenpalet maakt zichtbaar welke waarden mensen hebben en hoe daar in verschillende gebieden van ons leven inhoud aan wordt gegeven. Bij reflectie hoort ook het opmerken van conflicterende waarden en de volgorde van belangrijkheid.

 

  1. Het Waardenpalet helpt docenten de leerlingen te motiveren voor persoonlijke en maatschappelijke onderwerpen.
    Leerlingen leren sneller en beter wanneer ze ook begrijpen wat ze leren. Met het Waardenpalet kan de docent de relevantie van veel ‘waardegevoelige’ onderwerpen beter uitleggen. Daar komt nog bij dat waarden makkelijk herkenbaar zijn voor leerlingen. Deze actualisering verhoogt de betrokkenheid van leerlingen bij de genoemde onderwerpen.

 

  1. Het Waardenpalet helpt docenten lesdoelen voor persoonlijke en maatschappelijke onderwerpen te evalueren.
    Aan het einde van de les wordt gecontroleerd of de lesdoelen zijn gehaald. Het inzetten op waarden bij de omschrijving van lesdoelen vergemakkelijkt de controle van de doelen en het afronden van de les. Een waarde is een grondbeginsel maar ook een verzamelbegrip en kan daarom goed gebruikt worden als kapstok voor de inhoud van de genoemde onderwerpen.